فهم و دريافتِ بنيادهايِ فلسفيِ شعرِ شاملو همواره دغدغه ی نگارنده بوده است. هر چند برخي از صاحب نظران بر اين عقيده اند كه هيچ خط و ربطِ پيوسته ي فلسفي را نمی توان در شعرِ شاملو مشاهده نمود.[1] اما منتقداني چون "رضا براهني"[2]، "عبدالعلي دستغيب"[3] و "محمد حقوقي" تلويحاً به نسبت برخي از اشعار شاعر با اگزيستانسياليسم اشاره داشته اند. متن پيش رو نيز بر آن است كه پيوستگيِ خط و ربط هايِ فلسفيِ شعر شاملو را با اگزيستانسياليسم به ويژه اگزيستانسياليسم سارتر تبيين نمايد.

منتقدان ياد شده در عين اشاره ی تلويحي به ربط بنيادهاي فلسفه ی اگزيستانسياليسم با شعر شاملو، به صورت مستقل و طبقه بندي شده، به نسبت مشخص مصرع ها با اصول مكتب مذكور اهتمام نورزيده و رابطه ی هيچ اصولي از مكتب مذكور را به طور مشخص با شعر شاعر نسنجيده و يا هيچ مصراع و سطري از اشعار را با توجه به اصول مذكور دسته بندي نكرده اند. در اين متن سعي شده است ابتدا با تشريح آراي سارتر و ورود به گزاره هاي جزئي تر و مشخص تر بين اين آرا با پايه هاي فلسفي- اخلاقي شعر شاملو نسبت برقرار شود.

اين ادعا كه شعر شاعري را می توان از منظر يك ديدگاه و يك مكتب فلسفي تبيين نمود، مؤيد بي اعتباري آثار شاعر نيست بلكه مويد اين امر مهم است كه شاعران بزرگ داراي يك زمينه ی فكري منسجمي هستند و يكي از عوامل عظمت جايگاهشان در سپهر تاريخ ادبيات به اين امر مهم وابسته است. هدف نگارنده از تأكيد بر پايه هاي فلسفي شعر شاملو كه در پيوند با آراي سارتر ارزيابي خواهد شد، اعتبار بخشيدن به شعر شاملو است. اگر سه ويژگي اصلي شعر شاعران بزرگ را با عناويني چون 1- خصلت هنري شعر 2- خصلت در زماني 3- خصلت پرداختن به امور نوعي بشر مشخص سازيم، اهميت خواهد داشت بدانيم كه بسياري ازشعرهاي شاملو درعين برخورداري ازخصلت برجسته هنري و پوشش دادن به خصايل "در زماني" از كدام دغدغه هاي "نوعي" برخورداراند. غرض از دغدغه هاي نوعي پرداختن به دغدغه هايي ست چون: "چيستي و كيستي انسان"، "ذهن و شناخت"، "جهان و قوانين حاكم بر آن"، "جبر و اختيار"، "مرگ"، "اصل ستيزه" و ... 

نوشتن نظر

توجه: HTML ترجمه نمی شود!
    بد           خوب

شاملو و اگزیستانسیالیسم سارتر

  • 7,000 تومان

  • قیمت بدون مالیات: 7,000 تومان

برچسب ها: انتشارات اقاقیا, فلسفه, شاملو